Behandeldoelen

De behandeling van COPD van uw patiënten is zowel gericht op de fysiologische component (de longfunctie gedefinieerd als de FEV1) als het welzijn van de patiënten en zijn of haar vermogen om in het dagelijks leven te functioneren.

De vastgestelde NHG-behandeldoelen hiervoor zijn1

De vastgestelde NHG-behandeldoelen voor COPD1 zijn:

Normaliseren van de achteruitgang van de longfunctie (FEV1):

De meeste schade aan de longen ten gevolge van COPD is irreversibel. Toch kan een snelle diagnose gevolgd door een plan van aanpak waarin medicamenteuze en niet-medicamenteuze therapie, waaronder stoppen met roken, een verdere achteruitgang van de longfunctie vertragen.

Verminderen van symptomen en klachten:

De meeste patiënten zoeken medische hulp om verlichting te krijgen van hun symptomen, in het bijzonder de chronische hoest en dyspneu. Zelfs patiënten die in staat zijn verdere irritatie van de luchtwegen te voorkomen, kunnen klachten houden en hebben dus behoefte aan medicamenteuze behandeling. Deze moet o.a. gericht zijn op vermindering van symptomen.

Verbeteren van het inspanningsvermogen:


Het verbeteren van de inspanningstolerantie stelt de patiënt in staat beter deel te nemen aan lichamelijke activiteiten en draagt mogelijk bij aan het tegengaan van een aantal lichamelijke en psychosociale problemen waaronder gewichtsverlies, afname van de spierkracht, sociale isolatie en depressie. Een gebruikelijke reden voor het zoeken van hulp is vermoeidheid, benauwdheid en het verbeteren van de kwaliteit van leven en de zelfredzaamheid. Respiratoire revalidatie, als geïntegreerd onderdeel van de geïndividualiseerde behandeling van de patiënt, heeft als doel de symptomen te verminderen, de functionele status te optimaliseren, de participatie te verhogen en de ziektekosten te minimaliseren door het stabiliseren of omkeren van de systemische manifestaties van de aandoening1-3.

Voorkomen van exacerbaties

Exacerbaties gaan gepaard met een slechte prognose, een verminderde kwaliteit van leven en een toename van het aantal ziekenhuisopnamen. Patiënten die gestopt zijn met roken en waarvan de longfunctie is geoptimaliseerd, zullen mogelijk nog exacerbaties doormaken. Symptomen daarvan zijn toename van kortademigheid, hoesten, opgeven van sputum en een purulent aspect van het opgegeven sputum, welke vaak behandeld worden met antibioticum en/of orale corticosteroïiden. Ernstige exacerbaties kunnen leiden tot ziekenhuisopname. Doel van iedere behandeling is het aantal exacerbaties terug te brengen en de ernst van eventuele exacerbaties te verminderen.1,4,5

Uitstellen of voorkomen van invaliditeit en arbeidsongeschiktheid:

COPD is  een progressieve aandoening met verschillende stadia. De klachten die gepaard gaan met COPD kunnen grote impact hebben op het algemeen dagelijks functioneren met invaliditeit en arbeidsongeschiktheid tot gevolg. Een behandeldoel van de NHG is daarom het voorkomen hiervan.

Verbeteren van kwaliteit van leven:

COPD gaat gepaard met een afname van de gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven. Zowel de gezondheidstoestand als de gevolgen daarvan voor het functioneren en de waardering daarvan zijn van belang. COPD heeft zowel invloed op het fysieke, emotionele als sociale functioneren. Een belangrijk behandeldoel is daarom de gepercipieerde kwaliteit van leven te verbeteren.

Verminderen van risicofactoren

De eerste stap om de behandeldoelen te verwezenlijken, is het voorkomen of beperken van verdere irritatie van de longen. De meest voorkomende bronnen van irriterende stoffen zijn sigarettenrook en vervuilende stoffen uit de omgeving. Bij patiënten met COPD is het tempo van achteruitgang van de longfunctie sterk afhankelijk van de vraag of en hoeveel er wordt gerookt. Stoppen met roken is (afgezien van zuurstofsuppletie in vergevorderde stadia) de enige interventie met een aangetoond levensverlengend effect. Rokers die stoppen kunnen de snelheid van de achteruitgang van hun FEV1 terugbrengen tot de normale achteruitgangsnelheid ten gevolge van veroudering, maar verloren longfunctie kan niet worden hersteld.

Daarnaast is bekend dat COPD patiënten extra gevoelig zijn voor het krijgen van (long)infecties. Om deze reden is een jaarlijkse griepvaccinatie aanbevolen.

De vastgestelde behandeldoelen voor astma zijn6:

Symptomen overdag:


(Vrijwel) afwezig (≤ 2 maal per week)

Functionele beperkingen:


Afwezig.

Nachtelijke symptomen:

Afwezig.

Gebruik van kortwerkende luchtwegverwijders

(Vrijwel) afwezig (≤ 2 maal per week).

FEV of piekstroom (PEF):

Normaal.

Astma-exacerbatie:

Vrijwel geen symptomen overdag, het voorkomen of tijdig behandelen van astma-exacerbaties, geen functionele beperkingen en nachtelijke symptomen, een normaal geforceerd expiratoir volume in één seconde (FEV1) en minimaal noodzakelijk gebruik van kortwerkende luchtwegverwijders.

 

1 Smeele et al., NHG-standaard COPD, Huisarts Wet 2007;50(8):362-379

2 Gosselink et al., KNGF richtlijn COPD, Supplement bij Ned Tijdschrift voor Fysiotherapie Volume 118 / Issue 4 / 2008

3 Nici et al. ARJCCM 2006;173:1390-1413, ATS/ERS statement on pulmonary rehabilitation.

4Spencer S et al. Thorax 2003;58:589-593.

5Soler-Cataluña JJ, et al. Thorax 2005;60:925-931

6 Geijer RMM, Chavannes NH, Muris JWM, et al. NHG-standaard Astma bij volwassenen (tweede herziening). Huisarts Wet. 2007;50:537-51

Inhalatie instructie Respimat

Een korte video uitleg t.b.v. professionals hoe de Respimat gebruikt moet worden

Bekijk video

Inhalatie instructie HandiHaler

Een korte video uitleg t.b.v. professionals hoe de HandiHaler gebruikt moet worden.

Bekijk video

Stoppen met Roken

Ik kan stoppen

Een website als extra steuntje in de rug bij het stoppen met roken. Waarom is het verstandig te stoppen en hoe pak je dit aan? De website helpt.

Ik kan stoppen